۱- آنچه در این آموزش خواهیم خواند…
در قسمت قبل آموزش نرم‌افزار ایتبس ورژن ۲۱ پنجره‌های مربوط به ورود به نرم‌افزار Etabs را بررسی کردیم. در این آموزش تعریف مصالح فولادی، بتنی و میلگرد در نرم‌افزار ایتبس (Etabs) بررسی می‌شود.
۲- تعریف مصالح فولادی در نرم‌افزار Etabs
برای تعریف مصالح از منوی Define گزینه Material Properties را انتخاب می‌کنیم. در پنجره باز شده ۴ نوع متریال فولاد، بتن، میلگرد و کابل از قبل وجود دارد. بسته به نوع سازه‌ای که می‌خواهیم طراحی کنیم مصالح مورد نظر را باید تعریف کنیم.
ابتدا مصالح فولادی را تعریف می‌کنیم. اولین مورد در لیست یک مصالح فولادی است که همان را ویرایش می‌کنیم. با زدن گزینه …Modify پنجره زیر باز می‌شود. برای نام این مصالح می‌توان هر نام دلخواهی را گذاشت. نوع مصالح را steel می‌گذاریم. همچنین مصالح را به‌صورت ایزوتروپیک تعریف می‌کنیم. بخش بعدی این پنجره برای معین کردن جرم یا وزن مصالح است. می‌توان چگالی جرمی یا چگالی وزنی را تعیین نمود.
برای این منظور به پیوست ۶-۲ از مبحث ۶ مراجعه می‌کنیم. در این جدول جرم مخصوص فولاد نرم ۷۸۵۰ کیلوگرم بر مترمکعب می‌باشد. این مقدار را نرم‌افزار وارد می‌کنیم.
در بخش بعدی پنجره باید خصوصیات مکانیکی مصالح را وارد کنیم. به ترتیب باید مدول الاستیسیته، ضریب پواسون و ضریب حرارتی را وارد کنیم و مدول برشی را خود نرم‌افزار با کمک رابطه زیر محاسبه می‌کند. برای برداشت این مقادیر به بند ۱۰-۱-۴-۲ و بند ۱۰-۲-۱۰-۶ از مبحث ۱۰ مراجعه می‌کنیم و این مقادیر را در نرم‌افزار وارد می‌کنیم.
حال در بخش design property data باید مقادیر تنش تسلیم مشخصه، تنش کششی نهایی، تنش تسلیم مورد انتظار و تنش کششی نهایی مورد انتظار را وارد کنیم.
برای این منظور به جدول ۱۰-۱-۱ از مبحث ۱۰ مراجعه می‌کنیم. در این جدول براساس رده فولاد یک تنش تسلیم مشخصه و تنش کششی نهایی به ما ارائه می‌دهد. همچنین در استفاده از این جدول باید بندهای مربوط به الزامات لرزه‌ای، اتصالات گیردار و کنترل کیفیت را نیز در نظر داشت.
حال با کمک جدول و بند زیر در مبحث ۱۰ دو مقدار دیگر را نیز برداشت می‌کنیم.
۳- تعریف مصالح بتنی در نرم‌افزار Etabs
حال می‌خواهیم مصالح بتنی را تعریف کنیم. دومین مورد در لیست یک مصالح بتنی است که همان را ویرایش می‌کنیم. با زدن گزینه Modify… پنجره زیر باز می‌شود. برای نام این مصالح می‌توان هر نام دلخواهی را گذاشت. نوع مصالح را concrete می‌گذاریم. همچنین مصالح را به‌صورت ایزوتروپیک تعریف می‌کنیم. بخش بعدی این پنجره برای معین کردن جرم یا وزن مصالح است. می‌توان چگالی جرمی یا چگالی وزنی را تعیین نمود. همچنین علاوه بر بتن سازه‌ای یک بتن با وزن مخصوص صفر را باید تعرف کنیم زیرا وزن مصالح به صورت یک بار مرده در بارگذاری اعمال می‌شود.
به پیوست ۶-۲ از مبحث ۶ مراجعه می‌کنیم. در این جدول جرم مخصوص بتن آورده شده است. این مقدار را نرم‌افزار وارد می‌کنیم.
مقاومت فشاری بتن نیز در بند زیر از مبحث ۹ آورده شده است.
در بخش بعدی پنجره باید خصوصیات مکانیکی مصالح را وارد کنیم. به ترتیب باید مدول الاستیسیته، ضریب پواسون و ضریب حرارتی را وارد کنیم و مدول برشی را خود نرم‌افزار با کمک رابطه زیر محاسبه می‌کند. برای برداشت این مقادیر به بندهای زیر از مبحث ۹ مراجعه می‌کنیم و این مقادیر را در نرم‌افزار وارد می‌کنیم.
حال در بخش design property data مقاومت فشاری بتن را وارد می‌کنیم.
۴- تعریف مصالح میلگرد در نرم‌افزار Etabs
مانند دو مصالح قبل حال می‌خواهیم مصالح میلگرد را تعریف کنیم. سومین مورد در لیست یک مصالح میلگرد است که همان را ویرایش می‌کنیم. با زدن گزینه Modify… پنجره زیر باز می‌شود. برای نام این مصالح می‌توان هر نام دلخواهی را گذاشت. نوع مصالح را rebar می‌گذاریم. موارد خواسته شده مانند مطالب قبل است و از بندهای آیین‌نامه که در زیر آورده شده است کمک می‌گیریم.
| طولی | ساده | S240 | A1 |
| خاموت | آجدار مارپیچ | S340 | A2 |
| طولی | آجدار جناغی | S400 | A3 |
| طولی | آجدار مرکب | S500 | A4 |
حال در بخش design property data باید مقادیر تنش تسلیم مشخصه، تنش کششی نهایی، تنش تسلیم مورد انتظار و تنش کششی نهایی مورد انتظار را وارد کنیم. مقادیر تنش تسلیم مشخصه و تنش کششی نهایی از جدول ۹-۴-۲ که در قبل آورده شد استفاده می‌شود و برای تنش تسلیم مورد انتظار و تنش کششی نهایی بر اساس موارد آیین‌نامه زیر معین می‌شوند.
در مبحث ۹ داریم:
در مبحث ۱۰ داریم:
در ACI-318-19 داریم:
۵- مراجع
- آیین‌نامه بتن آمریکا ACI 318-19
- آیین‌نامه طراحی ساختمان‌ها در برابر زلزله استاندارد ۲۸۰۰ ویرایش چهارم سال ۱۳۹۳
- آیین‌نامه فولاد آمریکا AISC 360-16 و AISC 360-22
- مبحث ۱۰ مقررات ملی ساختمان (طرح و اجرای ساختمان‌های فولادی) ویرایش پنجم سال ۱۴۰۱
- مبحث ۶ مقررات ملی ساختمان (بارهای وارد بر ساختمان) ویرایش چهارم سال ۱۳۹۸
- مبحث ۹ مقررات ملی ساختمان (طرح و اجرای ساختمان‌های بتن‌آرمه) ویرایش پنجم سال ۱۳۹۹
